• Vertel zo beknopt mogelijk de doodsoorzaak, zelfs bij zelfdoding. Anders horen ze het wel van buitenstaanders. Later kun je verdere uitleg geven. Vertel wat dood zijn is, dat het niet besmettelijk is en dat de meeste mensen gewoon groot en ouder worden (zoals opa's en oma's) voordat ze doodgaan. Dat kindjes doodgaan is niet gewoon, het komt bijna nooit voor en niemand weet waarom het gebeurt.
• Nooit spreken over 'het is net als slapen', dan durven ze 's avonds vaak niet meer naar bed. Vertel dat het lichaam niet meer kan bewegen omdat het hart niet meer klopt, dat het wit, koud en stijf is. Dat het kind zo ziek was dat zelfs de dokters hem/haar niet meer beter konden maken.
• Ook is het beter niet te spreken over weggaan of heengaan, dit is te verwarrend. Iemand die dood is kan niet meer bij het gezin in huis wonen, daarom moet je helaas voor altijd afscheid nemen. Het dode kind kan niet of nooit lopen, spelen en praten. Daarom moet het overleden kind bij de andere overleden mensen blijven.
• Zelf goed kijken hoe evt. andere kinderen omgaan met verlies van hun broertje of zusje, per kind verschillend benaderen en grenzen bepalen. Ze krijgen vaak meer mee dan je denkt. Ze hebben vaak grote behoefte om bij de uitvaart en het afscheid nemen betrokken te worden. Gewoon aan ze vragen hoe ze mee willen helpen. Dit draagt ook bij aan hun verwerking. De fantasie is vaak veel enger dan de werkelijkheid, laat ze bij het overleden kind kijken en afscheid nemen (indien ze zelf willen, waarschuw ze wel voor het andere uiterlijk).
• Vraag desnoods hulp bij bijvoorbeeld Stichting In de Wolken (zie adreslijst).
• Als kinderen zich schuldig voelen, laat ze erover praten en vertel dat ze er echt niets aan konden doen. Soms denken ze dat het overleden kind stout is geweest en dat zij misschien ook dood gaan als ze stout zijn. 'Verzeker' ze dat je hen zult blijven beschermen en verzorgen.
• Voorbereiden uitvaart: leg uit hoe dat gaat, en wat is condoleren? Bespreek de keuze voor begraven of cremeren: een graf of urnengraf kan belangrijk zijn voor het herdenken, bijv. bij verjaardagen.
• Leg ook uit wat begraven is: een begraafplaats kan omschreven worden als een '(t)huis in een speciale tuin met voor ieder een eigen 'kamertje' onder de grond voor dode mensen'. 'Het lichaam geef je aan de aarde en komt dus niet meer terug'. Een graf is een gat in de grond waarin men de kist laat zakken en opvult met aarde.
• Bij cremeren: aan 't eind van de ceremonie kan de kist blijven staan of (achter gordijnen) verdwijnen. Het lichaam wordt direct daarna verbrand en gegeven 'aan de lucht en het komt dus niet meer terug. Cremeren doet geen pijn, want als je dood bent voel je dat niet. Er blijft dan as over en dat lijkt op zand. Indien er een urnengraf komt kan dat uitgelegd worden als een 'eigen kamertje' in het (t)huis in een speciale tuin voor dode mensen. Bij het plaatsen van de urn in een columbarium kan het 'kamertje' in dit geval bijvoorbeeld in een speciale 'flat' staan. Vertel ook al dat je nog weer naar een (urnen)graf kunt gaan. 'Je kunt zo'n plek dus later nog wel bezoeken om daar aan het overleden kind te denken, erover te praten en cadeautjes mee te brengen om te laten weten dat je nog aan hem/haar denkt'. Dat ze om een bezoekje kunnen vragen als daar behoefte aan is.
• Het verschil tussen lichaam en ziel zou je met een rups en een vlinder kunnen vergelijken: Als de mens leeft is deze als de rups (kan bewegen, eten), daarna verandert deze in een cocon (dode lichamelijk omhulsel) en daaruit komt de vlinder (engeltje). Zo kunnen ze de ziel of de geest van het overleden kind herdenken als vlindertjes of engeltjes die wonen bij de sterretjes en de maan, of in een luchtkasteel in de wolken.
• Kinderen merken aan de ouders de verdrietige en veranderde sfeer/stemming, ook al willen deze dat vaak niet laten blijken. Verdriet van de ouders mag ook best eens zichtbaar zijn. De kinderen 'moeten' vaak 'sterk zijn' voor de ouders. De ouders hebben zelf vaak al moeite om het gezin 'draaiende' te houden. Voor extra aandacht is geen energie meer. Laat ze bijvoorbeeld eens wat vaker ergens anders spelen om even in een andere omgeving te zijn. Vraag ook de crèche of school alert te zijn op gedragsveranderingen. Zorg dat de naam en de herinnering van het overleden kind bespreekbaar blijft, vaak denken de ouders van vriendjes/vriendinnetjes of leerkrachten dat het beter is om er maar niet over te praten. Als je als ouder merkt dat er een verborgen boosheid of angst is, laat het kind deze gevoelens uiten. Lees bijvoorbeeld samen een boek waarin deze gevoelens aan de orde komen. Zodat het kind weet dat het toch bij de ouders terecht kan, ondanks al het verdriet. Het rouwproces van een kind duurt lang, ook al praten ze er niet meer over.
• Ze kunnen bijvoorbeeld zelf een herdenkingsboek maken. Bijvoorbeeld te bestellen bij St. In de Wolken. Of een verzameldoos of een herdenkingshoekje (tafel/plank). Ook de school/klas zou hier aan mee kunnen werken.
• Betrek ze bij de gesprekken over het verdelen van de spulletjes, mogelijk hebben zij een bijzondere herinnering aan een speciaal stuk speelgoed of kleding.
• Voor de verliesverwerking kan je hulp vragen bij bijvoorbeeld Stichting Achter de Regenboog (zie adreslijst).
• Uitspraken van het geloof wil ik niet bekritiseren, maar voor het belang van het kind wil ik deze tip toch even kwijt. Vanuit een geloofsovertuiging kan er gezegd worden dat God het kind tot zich heeft genomen of dat God dit zo gewild heeft. Dit kan voor een ander kind erg beangstigend zijn. Het kind kan gaan denken dat God zomaar kindjes weg haalt. Een mogelijkheid is dan om een extra uitleg toe te voegen. Dat bijvoorbeeld alleen de dode mensen naar de hemel gaan. God wilde dit alleen maar omdat het beter was voor het overleden kind zodat deze geen pijn meer zou lijden. Hij zal voor ze zorgen, of iets in deze richting.

Speciaal voor kinderen is er de vereniging In de wolken
In de Wolken is een publikatiebureau dat zich speciaal richt op kinderen en jongeren die te maken hebben met verlies door de dood. In de Wolken probeert in de behoefte aan informatie te voorzien via publikaties zoals brochures, boeken en een uitgebreide literatuurlijst. Ouders en kinderen kunnen hier terecht voor informatie en begeleiding.