Boeken voor kinderen die met een overlijden te maken krijgen

Leven met stervenden

In leven met de stervenden vertelt Elisabeth Elisabeth Kübler-Ross hoe wij kinderen met de dood vertrouwd kunnen maken, niet hun eigen dood, maar ook met die van ouders en verwanten Het boek bevat evenwel veel meer. Kübler-Ross geeft, puttend uit haar lange ervaring, adviezen hoe wij stervemdem kunnen helpen de dood op waardige wijze onder ogen te zien. Zij probeert vooral de taal en de symbolen, die stervende volwassenen en kinderen gebruiken wanneer ze duidelijk willen maken wat er in hen omgaat, voor iedereen verstaanbaar te maken. Uniek is hierbij de bijdrage van haar medewerker Gregg M. Furth, die tekeningen, door stervende kinderen gemaakt, analyseert en laat zien wat de patiëntjes hun ouders willen vertellen. Het boek bevat verder het indrukwekkende verslag van de moeder van een zesjarig meisje dat leukemie had. Zij liet het kind opnemen in een ziekenhuis waar een speciale afdeling de ouders van doodzieke patiëntjes de mogelijkheid biedt voortdurend bij hun kinderen te blijven en waar vaders en moeders elkaar in de moeilijkste uren kunnen helpen. Het boek eindigt met een bijdrage van Elisabeth Kübler-Ross over wat er te doen valt bij plotselinge sterfgevallen, ten gevolge van een ongeluk, een hartaanval e.d.

De kippige, de dikke en ik

Yamashita's oma is zopas gestorven en dat zet hem en zijn vrienden Kiyama en Kawabe aan het denken. Wat gebeurt er eigenlijk als je doodgaat? Hoe ziet een lijk eruit? Word je een geest zo gauw je sterft? Om een antwoord op hun vragen te krijgen betrekken ze de wacht bij het huis van een eenzame oude man. Die zal immers wel gauw doodgaan! Natuurlijk merkt de oude man dat de drie voortdurend bij zijn huis rondhangen en als ze uit verveling zijn tuin beginnen op te ruimen spreekt hij ze aan. Ze worden echte vrienden, ze helpen hem bij het opknappen van zijn huis, halen het onkruid uit zijn tuin en zaaien er bloemen. Het wachten op de dood verandert in het vrezen van de dood. De oude man kan ze zoveel over het leven vertellen.

Als je dood bent word je dan nooit meer beter?
Een ontroerend verhaal van Piet Breebaart en zijn vijfjarige zoon Joeri, naar aanleiding van het plotseling overlijden van Joeri's tweejarige broertje Remi. Vader en zoon maakten samen het verhaal van het konijn Fred en zijn broertje Joep, dat plotseling doodgaat. Het verhaal gaat over alles wat Fred meemaakt en voelt: de kortstondige ziekte van Joep, zijn dood, de begrafenis en de aandacht van de dieren om hen heen.

Derk Das blijft altijd bij ons
een schitterend boek voor kinderen over een beladen onderwerp, de dood. door dit verhaal ontdekt het kind dat het niet ophoudt wanneer iemand doodgaat, er zijn zoveel herinneringen waarin diegene voortleeft dat ineens het grote verdriet minder wordt. ontroerend geschreven en getekend, eigenlijk een boek dat iedere ouder/opvoeder in de kast mag hebben staan!

Mijn zusje is een engel
Stark, U.

Vlinder voor Marianne
Lee, V.
Vlinder voor Marianne Wat is het afschuwelijk als je zusje dood gaat. Mark-O is zes jaar en hij dacht dat Marianne die ziek in bed lag, daar ook altijd wel zou blijven. Maar nu is haar kamer leeg. Voor het hele gezin is het moeilijk te aanvaarden dat ze er niet meer is, maar Mark-O vindt een manier waardoor het wat gemakkelijker wordt.

Jong verlies :
handreiking voor het omgaan met rouwende kinderen

Een verlies voor altijd
Helder en ontroerend!. Een uiterst zinvol boek over ouder-verlies op jeugdige leeftijd Het verlies van een vader of moeder op jeugdige leeftijd is een ingrijpende gebeurtenis, die onuitwisbare sporen achterlaat. Het veroorzaakt een diepe leegte in het bestaan. Harris interviewde meer dan zestig volwassenen die op jonge leeftijd een van hun ouders verloren. Het resultaat is een heldere uiteenzetting over de gevolgen van de dood van een ouder op iemands persoonlijkheid en functioneren.

Marsmannetje
Merel klimt in bomen, is de snelste van de klas, en bouwt boomhutten als de beste. Haar tweelingbroer Benjamin vindt ze maar een huilebalk, een bleekscheet, een kluns. Hij kruipt het liefst in een hoek met zijn poppen. Als ze hem een klap geeft, mept hij nooit terug. Maar op een dag is Benjamin heel erg ziek. Hij moet voor lange tijd naar het ziekenhuis. Daar worden er via een buisje en een naald medicijnen in zijn schouder gespoten. En elke dag wordt hij geprikt om bloed af te nemen. Merel vindt hem erg dapper. En voor het eerst in haar leven ziet ze haar broer als een held.

Dag papa in de hemel
'Dag papa in de hemel' zei de kleine Susanne iedere avond voordat ze naar bed ging. Het verhaal gaat over een echte papa die doodgaat en de invloed die dat heeft op haar leven. Herkenbare gevoelens zoals boosheid en verdriet worden afgewisseld met dagelijkse bezigheden. Immers, kinderen rouwen als kinderen.

Fragment: Kijk mama,... ballonnen. Een papa ballon, een mama en de ballon van Susanne. 0, het is donker! De bliksem komt. Waarom is dat, mama? Ik ben -zo bang.

De gouden vogel :
dagboek van een stervende jongen
De Gouden Vogel Johan ligt in het ziekenhuis. Hij is heel erg ziek en hij denkt dat hij niet meer beter wordt. Op een dag ziet hij drie vogels op de vensterbank: een gouden, een blauwe en een groene vogel. De blauwe vogel zegt dat hij Vietor heet. Victor trippelt nu over de vensterbank, kijkt mij nog een keer ernstig aan, spreidt dan zijn vleugels en vliegt op. De groene vogel gaat hem achterna. In zijn gespreide groene vleugels zitten gele spetters, zoals in de veren van een pauw Ik zie de beide vogels kleiner worden. Dan zijn het nog maar stipjes in de verte. Tenslotte zijn ze verdwenen. De gouden vogel is klaar met pikken. Hij heeft ook blauwe ogen, zie ik, maar lichter dan die van de blauwe vogel, zo licht als het water van de zee. Het lijkt alsof die ogen mij naar hem toetrekken. Ik zweef van mijn bed naar hem toe. De pijn is weg en ik voel mij gelukkig. Dan is de gouden vogelplotseling weg, van het ene moment op het andere. Ik lig weer in bed, voel de pijn weer, maarben nog steeds blij van binnen. Victor komt regelmatig terug aan zijn bed en Johan kijkt erg uit naar die momenten. Dan voelt hij zich blij, net als tijdens de bezoekjes van baby Alex. De gouden vogel ziet Johan voorlopig niet meer. Victor zegt dat hij terug zal komen als de prunusboom voor zijn raam bloeit. Daar blijft Johan op wachten.

Word toch wakker!
Als jasmijn met haar broertjes Dump en Tim naar huis gaat, gebeurt er een ongeluk. Tim, die een stukje achter de andere twee aan loopt, komt onder een auto. Hij wordt met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Zijn toestand is zeer ernstig: hij ligt 'm coma en de dokters kunnen niet zeggen hoe dat afloopt. Jasmijns leven gaat gewoon door, tenminste, zo op het eerste gezicht. Maar vanaf die dag draait alles om Tim. Op school kan ze zich niet meer concentreren en thuis is de spanning vaak te snijden. Het belangrijkste is natuurlijk de vraag of Tim weer wakker zal worden. 'Gaat-ie nou dood of niet!' schreeuwt ze naar de volwassenen. die door haar uitval een ogenblik met stomheidgeslagen zijn. 'Ik zal het je precies uitleggen,' zegt pappa kalm. 'De overlevingskans van Tim is heel klein. Hij zou kunnen sterven, de eerste dagen. Die kans blijft bestaan tot zo'n vier weken na het ongeluk.' Even hapert zijn stem, dan gaat hij verder, 'Als hij wakker wordt, zal hij waarschijnlijk niet kunnen lopen en niet zelf kunnen eten. Hij zal niet meer kunnen praten en ons misschien zelfs niet herkennen. '

• Als vlinders spreken konden : voor kinderen die rouwen - Emmerik,Y.van
• Max de Ziekenhuiskat Oomen, F.
• Verhalen en sprookjes op de grens van leven en dood Voorhoeve, B.